Yazın tam ortasındayız. Düğünler, kınalar ve etkinlikler tüm hızıyla devam ediyor. Sektör hareketli, işler yoğun... Ancak yıllardır dile getirilen sorunlar da aynı hızla büyümeye devam ediyor.
Fotoğrafçılık, DJ hizmetleri, nedime ekipleri ve benzeri alanlarda yaz aylarında büyük bir hareketlilik yaşanıyor. Sosyal medyada birkaç paylaşım yapmak, iki üç kostüm almak ya da eline bir fotoğraf makinesi vermek artık ticari faaliyete başlamak için yeterli görülüyor. Kına girişi, gelin karşılama, after parti, nedime hizmetleri pazarlanıyor. Günlük yevmiyeyle ekipler kuruluyor, personeller çalıştırılıyor.
Peki bu faaliyetlerin ne kadarı kayıt altında?
Resmi bir işletmesi olmadan ticari faaliyet yürütenler var mı? Vergi mükellefi olmadan hizmet satanlar var mı? Günlük çalıştırılan personellerin sigortaları yapılıyor mu? Sabahın erken saatinden gecenin ilerleyen saatlerine kadar çalışan insanların sosyal güvenceleri var mı?
Bir tarafta şirketini kurmuş, vergisini ödeyen, KDV'sini, gelir vergisini, stopajını yatıran, beyannamelerini veren, çalışanını sigortalayan işletmeler... Diğer tarafta ise aynı sektörde hiçbir yasal yükümlülük üstlenmeden faaliyet gösterenler...
Bu sadece vergi kaybı değildir. Bu, aynı zamanda haksız rekabettir. Kurallara uyanın cezalandırıldığı, kurallara uymayanın avantaj sağladığı bir düzen hiçbir sektöre fayda getirmez.
Bir de işin çalışan boyutu var. Günlük yevmiye uğruna sigortasız çalışmayı kabul edenler de yarın kendi haklarını kaybediyor. Bugün cebine giren para, yarın emeklilik hakkı olarak geri dönmeyecek. Olası bir iş kazasında ya da mağduriyette en büyük zararı yine çalışan görecek. Hiç kimse kayıt dışı çalışmayı normalleştirmemeli, çalışanlar da kendi haklarına sahip çıkmalıdır.
Bugün resmi işletmesi olanlar denetleniyor. Vergi mükellefi olanın kayıtları inceleniyor. Peki ya hiçbir resmi kaydı olmadan ticari faaliyet yürütenler nasıl denetlenecek?
İşte burada vatandaşın duyarlılığı da önem kazanıyor. Kayıt dışı ekonomiyle mücadele sadece kurumların değil, toplumun da sorumluluğudur. İlgili kurumlara yapılacak bildirimler, kayıt dışılığın önlenmesinde önemli bir adımdır.
Kayıtlı çalışan sürekli denetlenirken, kayıt dışı çalışanın görmezden gelinmesi adalet değildir. Kurallara uyan korunmalı, kayıt dışı ekonomiyle ise etkin mücadele edilmelidir.
Biz sektörün sorunlarını yazmaya devam edeceğiz. Çünkü konuşulmayan sorunlar büyür, denetlenen sorunlar ise çözülmeye başlar.